Archeoloog Jeroen Verrijckt van J. Verrijckt Archeologie & Advies gidste de bezoekers op Open Monumentendag 2018 langs de 4 bronstijd grafheuvels.



Een stenen bijl ut de steentijd.

Een bronzen bijl uit de bronstijd.

Een ijzeren bijl.

MUSEUM AAN DE GRENS



Dorp 64 - 2382 Poppel



Op de tweede verdieping gaan urnen uit de archeologische ijzertijdsite 'Het Heike in Ravels in dialoog met enkele hedendaagse urnen van Jan Schillebeeckx uitvaartzorg en Mira van den Meijdenberg.

Een zeer boeiende vergelijking die jong en oud zal interesseren.

Johan Briedé (1885-1980), Grafheuvel bij Laren, collectie Museum Hilversum

BURN



BURN is een initiatief van collectief MOOS waarin omgaan met sterven doorheen de eeuwen centraal staat.


In de geschiedenislessen maken we kennis met piramides en mausolea, maar hoe zit het met het culturele erfgoed  in de Noorderkempen? Hoe leefden de mensen hier in de ijzertijd en bronstijd? Welke sporen hebben ze nagelaten? Hoe gingen zij om met sterven?


In samenwerking met verschillende partners trachten we het verleden en heden in dialoog te laten gaan met elkaar.



Met Open Monumentendag als startschot verdiepen we ons in 2017-2018 in de ijzertijd en de urn als object. Het daaropvolgende jaar, vanaf Open Monumentendag 2018, ligt de focus op de bronstijd en grafgiften.


In samenwerking met verschillende partners kan je

verschillende aspecten van de Kempense ijzertijd ontdekken.


URNENVELDENCULTUUR IN DE IJZERTIJD

VROEGE IJZERTIJD 800-500 V. CHR.



Urnenveld 'Het Heike' uit de vroege ijzertijd bevat 11 gereconstrueerde grafheuvels.


Het urnenveld is gelegen in de Ravelse gemeentebossen en is het ganse jaar vrij toegankelijk.

Je kan deze archeologische site bereiken vanaf de Goudbergstraat in Ravels.



In de jaren '80 zijn er 26 graven onderzocht, 11 daarvan werden gereconstrueerd.


Momenteel zijn er drie heuvels met palenkransen, vier heuvels met een gesloten kringgreppel, drie heuvels met een kringgreppel met opening naar het zuidoosten en één heuvel zonder randsstructuur te zien op de site.

LOGO


Het logo BURN verwijst naar het Engelse woord voor 'verbranden' en naar het woord 'urn', dat een centrale plaats binnen de stippen krijgt.


Deze stippen refereren op hun beurt aan de palenkransen die terug te vinden zijn rond grafheuvels en aan het beeld van het uurwerk, en daarmee dus ook aan het idee van tijd en vergankelijkheid.   


Deze ijzertijdurnen uit Ravels zijn te zien in

het Taxandriamuseum te Turnhout.


De Tumuliekes worden per 5 verkocht bij Bakkerij Dilen in Ravels en Weelde.


OPEN MONUMENTENDAG

2017


Collectief MOOS liet op OPEN MONUMENTENDAG 2017 de bezoekers kennismaken met 'Het Heike', een urnenveld uit de ijzertijd met 11 gereconstrueerde grafheuvels.


Open Monumentendag heeft dit project gekozen als één van de highlights van die dag. Stephan Delaruelle van Erfgoed Noorderkempen geeft een woordje uitleg over deze site ... bekijk het filmpje!


'TUMULIEKES'

HEERLIJKE KOEKJES IN SAMENWERKING MET BAKKERIJ DILEN



De 'Tumuliekes'  werden voor het eerst gepresenteerd worden op Open Monumentendag 2017.

Sindsdien zijn ze te koop tijdens BURN-evenementen of in bakkerij Dilen in Ravels of Weelde.

De koekjes zijn geïnspireerd op de vorm van grafheuvels.

De amandel verwijst naar de urn en de bodem in zanddeeg is een lekkere vertaling van de Kempense zandgronden.




PUBLICATIE

'30 JAAR OPEN MONUMENTEN'


Naar aanleiding van 30 jaar Open Monumentendag Vlaanderen werd er een boek uitgegeven. MOOS is erg trots dat we een plaats in dit boek hebben gekregen.

Lees HIER de pagina over de Tumuliekes en de Bronsbonbons van MOOS.



OPEN MONUMENTENDAG

2018


Tijdens Open Monumentendag 2018 liet collectief MOOS wel 500 bezoekers kennismaken met de bronstijdgrafheuvels op de Hoogeindse Bergen te Weelde, gemeente Ravels.


Daarnaast ging MOOS een samenwerking aan met de molenaars van molen 'Arbeid Adelt' en met Talader vzw die gevestigd zijn in de oude pastorij te Weelde.


De illustratie van Sanne Verstraelen toont hoe dit erfgoed in de ruimte verbonden is in het oude centrum van Weelde, gemeente Ravels.


De bronstijd grafheuvels zijn te bereiken via een zandweg op het Geeneinde in Weelde, gemeente Ravels. Komende van de Koning Albertstraat in Weelde is dit de zandweg aan de rechterkant, voor je Weelde-Depot passeert.

BRONSBONBONS



MOOS realiseerde in samenwerking met Chocolate & More, de Bronsbonbons.


Deze pralines zijn ontstaan nadat we het pollenonderzoek, dat uitgevoerd werd in 1965 toen de grafheuvels volgens de kwadrantenmethode zijn onderzocht, grondig hebben geanalyseerd.


We filterden er de eetbare kruiden, bomen en noten uit en gingen samen met Chocolate & More aan de slag met deze ingrediënten. 


Het resultaat mag er zijn. Pralines met hazelnoot, lindethee, rozenwater, absint, berkensap, dennensiroop,... 




Proef de bronstijd!

De pralines zijn te koop bij Chocolate & More in Oosthoven, gemeente, Oud-Turnhout.


Rondleiding op de site van de Hoogeindse Bergen door Natuurpuntkern Ravels.


De eerste proefbaksels van bakker Dilen.

De broodjes zijn gemaakt van graan dat op molen 'Arbeid Adelt' gemalen wordt.

TAXANDRIAMUSEUM



Begijnenstraat 28 - 2300 Turnhout



In dit museum kan je urnen uit de ijzertijd en een maquette van één van de grafheuvels van het urnenveld 'Het Heike' te Ravels bekijken. Ook een originele schets van opgravingen aan het begin van de 20ste eeuw spreekt tot de verbeelding.

Louis Marie Krans, Grafheuvel met schapen, 19de eeuw

BURN


BURN is een initiatief van collectief MOOS en kan dit realiseren dankzij haar partners


Erfgoed Noorderkempen - Vlaanderen Verbeelding Werkt - Gemeente Ravels - J. Verrijckt archeologie & advies - Taxandriamuseum - Stedelijk museum Hoogstraten - Museum Aan de Grens

Jan Schillebeeckx uitvaartzorg - Bakkerij Koen Dilen - Molenkring Arbeid Adelt - Talander vzw - Natuurpunt Turnhoutse Kempen, kern Ravels - Chocolate & More

GRAFHEUVELS UIT DE MIDDEN BRONSTIJD

MIDDEN BRONSTIJD 1800 V.CHR - 1100 V. CHR.



Vanaf Open Monumentendag 2018 zal  collectief MOOS de focus leggen op  4 gereconstrueerde grafheuvels uit de midden-bronstijd.


De site 'Hoogeindse Bergen', een langgerekte landduin tussen Weelde-Statie en Weelde, zal het centrum zijn van de activiteiten die we rond dit thema gaan organiseren.


De Bronsbonbons een idee van collectief MOOS gerealiseerd door Chocoalate & More.


NATUURPUNT



Met Open Monumentendag 2018 gingen we een samenwerking aan met Natuurpuntkern Ravels.


De site van de Hoogeindse Bergen had meer geheimen dan enkel de grafheuvels.


We zagen een door een wespendief geplunderd wespennest, heidevelden, stuifzand, een eetplaats van een lijster met wel honderden gebroken schalen van slakkenhuizen...




We deden zelfs en heuse ontdekking. Bij het onderzoeken van het LIDAR hoogtemodel zagen we dat de 4 grafheuvels (blauwe stippen) allen gelegen zijn op de hoge rug van een paraboolduin. De stuifkuilen - de groene vlekken - zijn ook nog goed waarneembaar in het landschap. 





Een kleine tentoonstelling over broodoffers naast de molen 'Arbeid Adelt' te Weelde.

Met dank aan de molenaars!

POP-UP

VAN HET MAG IN POPPEL

MUSEUM AAN DE GRENS




Tijdens Open Monumentendag organiseerden we samen met het Museum Aan de Grens in Poppel van de Heem- en erfgoedvereniging Nicolaus Poppelius een POP-UP in het bos van de Hoogeindse Bergen te Weelde.


We toonden vondsten uit de Noorderkempen uit de steentijd, bronstijd en ijzertijd.


Ook de mammoettand die in de Hegge te Weelde (1993) gevonden werd zag na jaren opnieuw het daglicht.


Het artikel uit de krant van 1993 kan je HIER lezen.



In 2019 kan je in het MAG te Poppel een tentoonstelling bezoeken waarbij deze objecten, samen met vele andere archeologische vondsten uit de streek, getoond worden.





STEDELIJK MUSEUM HOOGSTRATEN


Begijnhof 9 - 2320 Hoogstraten



Op de eerste verdieping kan je vaatwerk uit de ijzertijd zien. Daarnaast is er een replica van een weefgetouw uit de ijzertijd opgesteld.

De maquette van een ijzertijderf toont je hoe de gebouwen er toen uitzagen.

Gerrit Van Goedesberg, 1660, Witte Wieven in grafheuvels.


Een paraboolduin in Weelde, gemeente Ravels.

De 4 grafheuvels (blauw) liggen op de 'hoorns' van de paraboolduin.

BROODOFFERS



In de bronstijd werden er offers gebracht.

Later worden worden de offers 'verbrood'. Deze broden lijken qua vorm op het oude offer. Vandaag herkennen we in ons feestgebak nog oude offers zoals het puddinghoorntje dat lijkt op een hoorn (van een dier), de broodvlecht (de haarvlecht die een vrouw offerde wanneer haar man stierf) en de duivekater, de totenman of de vollaerds.


Deze laatsten hebben we opnieuw leven willen inblazen in de Kempen.


Samen met bakkerij Dilen ontwierpen we daarom offerbroodjes. Deze broodjes lijken op de vorm van een kluif met twee verdikkingen boven- en onderaan. Bijzonder aan de broodjes is dat ze gemaakt zijn van graan dat op de molen 'Arbeid Adelt' is gemalen.


Tijdens Open Monumentendag konden deze broodjes gegeten worden in de oude pastorij te Weelde, gemeente Ravels. Talander vzw belegde deze met kaas van de plaatselijke boer.