BINNENKORT...


Een volksverhalenwandeling op maat van jonge kinderen in de gewestbossen van Ravels.

EEN VERHAAL OVER GRAFHEUVELS




Naar aanleiding van het project BURN schreef collectief MOOS een nieuw verhaal 'De IJle Prijen'.

We baseerden ons hiervoor op plaatselijke uitdrukkingen, oude verhalen en natuurverschijnselen.


Zo is een 'prij' een oud woord voor 'kreng', wat  een dood dier of een kwade vrouw betekent.

In onze streken gebruiken we de uitdrukking 'een vuile prij' nog  om te omschrijven hoe een meisje eruit ziet nadat ze een dag buiten in het zand heeft gespeeld. Ook een vrouw die onzindelijk gedrag vertoont kan zo omschreven worden.


Daarnaast zijn de verhalen van de mistachtige vrouwenfiguren wijdverspreid in Europa. In Nederland heten ze de 'Witte Wieven', in Frankrijk noemt men ze de 'Dames Blanches'. Ook in Scandinaviƫ komen ze voor.


Bij ons in Vlaanderen zijn in de jaren '50 verhalen opgetekend. We willen hiervoor graag verwijzen naar de Volksverhalendatabank. Via DEZE link kan je een verhaal uit Ravels lezen, opgeschreven in 1956!



DE IJLE PRIJEN




Aan de heuvels van Het Heike in Ravels wonen elf vrouwenspoken, die bij de plaatselijke bevolking bekendstaan als de 'IJle Prijen'.

Zij hebben lang geleden hun intrek genomen in de grafheuvels en bewaren daar hun kostbaarheden.


De mensen uit de streek kennen de prijen en zien hen overdag rondwaren in vuile gewaden.

Bij valavond gaan de prijen zich wassen bij Het Buske en daar veranderen zij in de witte nevel die men tussen zonsondergang en het ochtendgloren kan ontwaren boven de Hoogakkerloop en de omringende velden.


's Avonds laat en vroeg in de ochtend komen zij tot aan de baan en daar, in de bocht van het Buske, proberen zij voorbijgangers op  te schrikken of hun zicht te vertroebelen;

WITTE VROUWEN IN DE KUNST



De witte vrouwen of 'IJle Prijen' zoals wij ze noemen zijn sinds lang een thema voor kunstenaars en schrijvers.


August Malmstrom, 1866, Dansende elfen op een meer.

DE IJLE PRIJEN EN DE MOLENAAR


Naar aanleiding van de Nacht van het Kempens Erfgoed in 2018 schreef Alison Luyten een verhaal over de IJle Prijen, vrouwenspoken die zich steeds opnieuw laten zien in de buurt van grafheuvels.


De opera 'La Dame Blanche' gaat over een witte vrouw.

Naar aanleiding van deze opera heeft een Parijse glacier een ijsje gemaakt.

Menig reiziger op weg van Ravels naar Weelde, of andersom, is op die manier al de kluts kwijtgeraakt.

Sommigen zijn in staat hun tocht gewoon verder te zetten maar anderen geraken zodanig in paniek dat zij hun goederen prompt laten vallen en zich zo snel mogelijk uit de voeten maken.


De listige prijen nemen die spullen dan mee naar hun schuilplaats in de grafheuvels om ze daar voorgoed te verbergen, in potten die ze diep onder de grond begraven. Door het wroeten in de aarde worden ze weer helemaal vuil en zo brengen zij dan de rest van de dag door, als 'vuile prijen'.

DE NACHT VAN HET 

KEMPENS ERFGOED




In oktober organiseren de drie Kempense Erfgoedcellen de jaarlijkse 'Nacht van het Kempens erfgoed'. 


Collectief MOOS vertelde in 2017 en in 2018 de verhalen van Alison Luyten over de IJle Prijen  tijdens deze nacht.


Dit waren bijzondere avonden. De nacht zorgde voor een vleugje geheimzinnigheid waardoor de magische verhalen nog meer tot leven kwamen.






Hou de agenda van Erfgoed Noorderkempen in het oog, in oktober 2019 zal er opnieuw een nacht boordevol Kempens erfgoed doorgaan.



Nils Blommer, Angsalvor